ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
του ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
|
ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
του ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
|
|
το άρθρο 16 του Συντάγματος και οι προτάσεις αναθεώρησής του
| Το Σύνταγμα
MEPOΣ ΔEYTEPO - Aτομικά και κοινωνικά δικαιώματα 'Αρθρο 16 - (Παιδεία, τέχνη, επιστήμη) http://www.parliament.gr/politeuma/ syntagmaDetails.asp?ArthroID=18 |
Η
πρόταση της Νέας Δημοκρατίας http://www.syntagmatikianatheorisi.gr/ index.php?option=com_content &task=view&id=69&Itemid=36 |
http://www.neosyntagma.gr/?page_id=62 |
| (β) Περαιτέρω,
σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 16 "Η ανώτατη εκπαίδευση
παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου
δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση", ενώ το τελευταίο εδάφιο της παρ. 8
του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται".
Στο πλαίσιο της προωθούμενης
πρότασης κρίνεται αναγκαία η αναθεώρηση της απόλυτης απαγόρευσης δραστηριοποίησης
της ιδιωτικής πρωτοβουλίας όσον αφορά την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης.
Πυρήνα της προτεινόμενης συνταγματικής ρύθμισης αποτελεί η δυνατότητα
ίδρυσης και λειτουργίας ανώτατων σχολών αποκλειστικώς και μόνο μη κερδοσκοπικού
χαρακτήρα από ιδιώτες, υπό τον αυστηρό έλεγχο και την εποπτεία του Κράτους. |
Άρθρο 16 α. Επί της αρχής Για το ΠΑΣΟΚ η αναθεώρηση του άρθρου 16 πρέπει να βασισθεί σε 2 άξονες: (α) Η Πολιτεία οφείλει να ενισχύσει περαιτέρω και κατά προτεραιότητα το Δημόσιο Πανεπιστήμιο και να εξασφαλίσει την αυτοδιοίκηση και την αυτοτέλειά του. (β) Η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών Πανεπιστημίων πρέπει να οριοθετηθεί συστηματικά με βάση μία σειρά αυστηρών εγγυήσεων, αντίστοιχων προς τις εγγυήσεις των δημοσίων ΑΕΙ. Επιπλέον πρέπει να προβλεφθεί ρητά στο Σύνταγμα ότι τα μη κρατικά ΑΕΙ θα μπορούν να λάβουν αποκλειστικά τη μορφή των μη κερδοσκοπικών φορέων. Έτσι εξασφαλίζεται ο δημόσιος έλεγχος στον μη κρατικό εκπαιδευτικό χώρο. |
|
| 1. H τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες· η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Kράτους. H ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από το καθήκον της υπακοής στο Σύνταγμα. | (α) Η παιδεία μας, η μεγαλύτερη επένδυση του Έθνους, στηρίζεται και πρέπει να στηρίζεται στα θεμέλια του ελληνικού πολιτισμού και, κατ' επέκταση, του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ο οποίος έχει τις ρίζες του στον ελληνικό πολιτισμό. Υπό το φως αυτής της διαπίστωσης προτείνεται η αναθεώρηση της παρ. 1 του άρθρου 16, ώστε και η κεφαλαιώδης αυτή διάσταση της παιδείας μας να αποτυπωθεί στο Σύνταγμα με ρητή διάταξη. | |
| 2. H παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Kράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Eλλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες. | δ. Επί
της παραγράφου 2 του άρθρου 16 Το ΠΑΣΟΚ προτείνει την αναθεώρηση της παραγράφου 2 του άρθρου 16 με την προσθήκη αναφοράς για την ανάπτυξη της "ανθρωπιστικής, κοινωνικής και δημοκρατικής συνείδησης" ως σκοπού της παιδείας. |
|
| 3. Tα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από εννέα. | ||
| 4. Όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια. Tο Kράτος ενισχύει τους σπουδαστές που διακρίνονται, καθώς και αυτούς που έχουν ανάγκη από βοήθεια ή ειδική προστασία, ανάλογα με τις ικανότητές τους. | ||
| 5. H ανώτατη
εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα
δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την
εποπτεία του Kράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό
και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους.
Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να γίνει
και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμος ορίζει. Eιδικός νόμος ορίζει όσα αφορούν τους φοιτητικούς συλλόγους και τη συμμετοχή των σπουδαστών σ αυτούς. |
(γ) Καταρχάς, η παρ. 5 του άρθρου 16 πρέπει να αναθεωρηθεί κατά τρόπο, ώστε να μη λειτουργεί αποτρεπτικά για τη δημιουργία μη δημόσιων φορέων παροχής ανώτατης εκπαίδευσης. Για τον σκοπό αυτό προτείνεται η απάλειψη της λέξης "αποκλειστικά" από το πρώτο εδάφιο της παραγράφου αυτής και η προσθήκη του όρου "δημόσια" μπροστά από τη φράση "ανώτατη εκπαίδευση", ώστε να οριοθετείται το πεδίο εφαρμογής της συγκεκριμένης παραγράφου και να μην δημιουργεί προβλήματα στην εφαρμογή των διατάξεων που αφορούν τους μη δημόσιους φορείς παροχής ανώτατης εκπαίδευσης. Επίσης, στην ίδια παράγραφο θα πρέπει να οριοθετηθεί η έννοια της ανώτατης εκπαίδευσης κατά τρόπο που να παρέχει βάση για την ορθολογική ανάπτυξή της, ώστε να αντανακλά τις νέες εξελίξεις που έχουν έως σήμερα συντελεσθεί όσον αφορά την καθιέρωση του πανεπιστημιακού και του τεχνολογικού τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης. |
β. Επί των παραγράφων
5 και 6 του άρθρου 16 Νόμος θα ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας μη κρατικών ΑΕΙ, τη νομική μορφή τους, την εφαρμογή της αρχής της πλήρους αυτοδιοίκησης, τον τρόπο επιλογής και τα προσόντα του διδακτικού προσωπικού τους, τον τρόπο εισαγωγής σε αυτά και τις εγγυήσεις της επιστημονικής ελευθερίας. Το Σύνταγμα θα θέτει τις βασικές αρχές και προϋποθέσεις του εκτελεστικού αυτού νόμου προς την κατεύθυνση της διασφάλισης της ταυτότητας προδιαγραφών, της διαφάνειας και της αξιοκρατίας. |
| 6. Oι καθηγητές
των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί. Tο υπόλοιπο
διδακτικό προσωπικό τους επιτελεί επίσης δημόσιο λειτούργημα, με τις προϋποθέσεις
που νόμος ορίζει. Tα σχετικά με την κατάσταση όλων αυτών των προσώπων καθορίζονται
από τους οργανισμούς των οικείων ιδρυμάτων. Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δεν μπορούν να παυθούν προτού λήξει σύμφωνα με το νόμο ο χρόνος υπηρεσίας τους παρά μόνο με τις ουσιαστικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 88 παράγραφος 4 και ύστερα από απόφαση συμβουλίου που αποτελείται κατά πλειοψηφία από ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς, όπως νόμος ορίζει. Nόμος ορίζει το όριο της ηλικίας των καθηγητών των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων· έως ότου εκδοθεί ο νόμος αυτός οι καθηγητές που υπηρετούν αποχωρούν αυτοδικαίως μόλις λήξει το ακαδημαϊκό έτος μέσα στο οποίο συμπληρώνουν το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους. |
Εξάλλου, στην παρ. 6 του άρθρου 16, προκειμένου να προσδιορισθεί το πεδίο εφαρμογής της, ενόψει της προτεινόμενης τροποποίησης της προηγούμενης παραγράφου, πρέπει να προστεθεί ο όρος "δημόσιων" πριν από τον όρο "ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων". | |
| 7. H επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση παρέχεται από το Kράτος και με σχολές ανώτερης βαθμίδας για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από τρία χρόνια, όπως προβλέπεται ειδικότερα από το νόμο, που ορίζει και τα επαγγελματικά δικαιώματα όσων αποφοιτούν από τις σχολές αυτές. | Στη δε παράγραφο 7 προτείνεται η κατάργηση της φράσης "από το Κράτος" προς εναρμόνιση με τα παραπάνω και προκειμένου να είναι συνταγματικά ανεκτή η παροχή επαγγελματικής εκπαίδευσης όχι μόνο από το Κράτος, αλλά και από άλλους φορείς (π.χ. κοινωνικούς εταίρους), υπό κρατική πάντοτε εποπτεία. | γ. Επί
της παραγράφου 7 του άρθρου 16 Προτείνουμε την κατάργηση της παραγράφου 7 για να λυθούν τα όποια νομικά προβλήματα τέθηκαν κατά την εισαγωγή του νόμου που ενέτασσε τα ΤΕΙ στην ανώτατη εκπαίδευση. |
| 8. Nόμος
ορίζει τις προϋποθέσεις και τους όρους χορήγησης άδειας για την ίδρυση και
λειτουργία εκπαιδευτηρίων που δεν ανήκουν στο Kράτος, τα σχετικά με την
εποπτεία που ασκείται πάνω σ' αυτά, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση του
διδακτικού προσωπικού τους. H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται. |
Ενόψει του ότι η παρ. 8 αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη του συστήματος ιδιωτικής εκπαίδευσης στη Χώρα μας, πρέπει αυτή να αναδιατυπωθεί προς την κατεύθυνση της αποσαφήνισης ότι η παιδεία παραμένει δημόσιο αγαθό και η παροχή της από μη δημόσιους φορείς, σε όλες τις βαθμίδες, γίνεται μόνο κατά παραχώρηση από το Κράτος και υπό αυστηρή εποπτεία τήρησης προδιαγραφών και προϋποθέσεων, ενώ είναι αναγκαίο ν' απαλειφθεί το δεύτερο εδάφιό της, σύμφωνα με το οποίο απαγορεύεται η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες. Για τη διασφάλιση της υψηλής στάθμης της παρεχόμενης ανώτατης εκπαίδευσης κρίνεται σκόπιμη η πρόβλεψη στην ίδια παράγραφο ότι τα προσόντα των διδασκόντων στα ανωτέρω μη κρατικά ιδρύματα θα είναι αντίστοιχα με εκείνα των κρατικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. | |
| 9. O αθλητισμός
τελεί υπό την προστασία και την ανώτατη εποπτεία του Kράτους. Tο Kράτος επιχορηγεί και ελέγχει τις ενώσεις των αθλητικών σωματείων κάθε είδους, όπως νόμος ορίζει. Nόμος ορίζει επίσης τη διάθεση των ενισχύσεων που παρέχονται κάθε φορά στις επιχορηγούμενες ενώσεις σύμφωνα με τον προορισμό τους. |
||
| Η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος προς την προαναφερθείσα κατεύθυνση αποτελεί ώριμο αίτημα της ελληνικής κοινωνίας, το οποίο, πέρα από το γεγονός ότι στοιχείται με τα ισχύοντα στην πλειονότητα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα συμβάλει, σε μεγάλο βαθμό, στην ανάδειξη της Χώρας μας σε κέντρο παιδείας και πολιτισμού για ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή. Περαιτέρω, η υιοθέτηση αυτής της πρότασης διευρύνει τις εκπαιδευτικές επιλογές και ευκαιρίες των νέων, συμβάλλει στην καταπολέμηση της παραπαιδείας και περιορίζει σημαντικά τη "μετανάστευση" μεγάλου αριθμού Ελλήνων φοιτητών σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού, η οποία επιφέρει οικονομική αιμορραγία στις οικογένειές τους και οδηγεί στην απώλεια ικανού και πολύτιμου επιστημονικού δυναμικού, δεδομένου ότι πολλοί απ' όσους φοιτούν στην αλλοδαπή, προτιμούν τελικά να παραμείνουν εκεί και μετά το πέρας των σπουδών τους. Η προωθούμενη αναθεώρηση του άρθρου 16, μέσω της ανάπτυξης υγιούς ανταγωνισμού με τα υφιστάμενα κρατικά πανεπιστήμια, αποβαίνει τελικά προς όφελος της ποιότητας των παρεχόμενων σπουδών και της παιδείας γενικότερα. |
--------------------------------------------- Οι απόψεις του ΠΑΣΟΚ
επί της ΠΡΟΤΑΣΗΣ της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Η ΝΔ δεν προτάσσει την ενίσχυση του δημόσιου Πανεπιστημίου ούτε εξασφαλίζει την αυτοδιοίκηση και την αυτοτέλειά του. Η ΝΔ αντιμετωπίζει το Πανεπιστήμιο μονόπλευρα δίνοντας βάρος αποκλειστικά στην κατάρτιση των σπουδαστών. Επίσης η πρότασή της για την αξιολόγηση και την πιστοποίηση των Πανεπιστημίων απηχεί παρωχημένες, συντηρητικές απόψεις. Τέλος, η ΝΔ δεν προβλέπει την συνταγματική ένταξη των ΤΕΙ στην Ανώτατη Εκπαίδευση. |
|
| Παράλληλα, προτείνεται η συμπλήρωση του άρθρου 16 με την προσθήκη νέας παραγράφου, με την οποία θα κατοχυρώνεται συνταγματικά το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, δημόσια ή μη. Με τον τρόπο αυτό αναδεικνύεται η σημασία που αποδίδει η ελληνική πολιτεία στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και στην αποτροπή φαινομένων αλλοίωσης της ανώτατης εκπαίδευσης προς απλή επαγγελματική κατάρτιση, ενώ, παράλληλα, τίθεται το αναγκαίο συνταγματικό έρεισμα, ώστε η ανώτατη παιδεία της Χώρας μας ν' ανταποκριθεί με επιτυχία στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς εκπαιδευτικού περιβάλλοντος. | Εμείς θεωρούμε ότι το Πανεπιστήμιο οφείλει να λειτουργεί ως θεσμός με ευρύτερο κοινωνικό ρόλο που συνδυάζει την παραγωγή με την διάχυση της γνώσης. Τασσόμαστε με σαφήνεια υπέρ της νομοθετικής κατοχύρωσης σοβαρού και ολοκληρωμένου συστήματος αξιολόγησης. | |
|
Τέλος, προτείνεται
η πρόβλεψη, σε αυτοτελή παράγραφο, της υποχρέωσης του Κράτους για θεσμική
κατοχύρωση και ενίσχυση του εθελοντισμού, στο πλαίσιο της ανάγκης τόνωσης
της ατομικής πρωτοβουλίας, της κοινωνικής αλληλεγγγύης καθώς και της κοινωνικής
συνοχής. |
Ως προς την προτεινόμενη νέα, αυτοτελή παράγραφο για την "ενίσχυση του εθελοντισμού", επισημαίνουμε ότι μία τέτοια διάταξη θα είχε στην ουσία διακηρυκτικό χαρακτήρα, χωρίς ουσιαστική πρακτική σημασία. Προς την άποψη αυτή μάλιστα κατατείνει και το γεγονός ότι προτείνεται να περιληφθεί στο άρθρο 16 περί παιδείας, ενισχύοντας την εντύπωση ότι θα πρόκειται περισσότερο για μία διάταξη εν είδει ευχής (με διδακτικό, θα έλεγε κανείς, χαρακτήρα). |
Αρχή - Ενημέρωση-Ανακοινώσεις - το ΔΣ - Καταστατικό - κείμενα διαλόγου - Θεσμικά - Οικονομικά - Σελίδες παρατάξεων - ΠΟΣΔΕΠ(εξωτερικός σύνδεσμος) - Σύνδεσμοι (links) σε άλλες ιστοσελίδες
Τελευταία Τροποποίηση: 22-12-2006